سماق
سماق ادویهای است که از توتهای خشک و آسیابشده گیاه Rhus بهدست میآید، گیاهی که عمدتاً در نواحی مدیترانهای و خاورمیانه رشد میکند. یکی از ویژگیهای اصلی سماق، طعم ترش و لیمویی آن است که عنصری زنده و نشاطآور به انواع غذاها اضافه میکند. برخلاف میوههای مرکباتی، سماق ترشی ملایمتر و خاکیتری دارد که باعث میشود بدون غالب شدن، تعادل طعمی در غذا ایجاد کند. رنگ قرمز-ارغوانی پررنگ سماق نیز بهعنوان تزئین، جلوهای زیبا به غذاها میبخشد و اغلب روی سالادها، گوشتها و دیپهایی مانند حمص پاشیده میشود. سماق جزء اصلی در آشپزی خاورمیانهای است و معمولاً در ترکیبهای ادویهای مانند زعتر بهکار میرود.
از نظر تغذیهای، سماق سرشار از آنتیاکسیدانهاست، بهویژه ویتامین C و ترکیبات پلیفنولی که به خنثیسازی رادیکالهای آزاد و محافظت از بدن در برابر استرس اکسیداتیو کمک میکنند. این ویژگیها به خاصیت ضدالتهابی و تقویتکننده سیستم ایمنی سماق منجر میشود. همچنین، سماق به خواص ضدباکتریایی نیز شناخته میشود و میتواند به سلامت روده کمک کند. این ادویه کالری کمی دارد اما طعمی قوی و متمایز به غذا میبخشد، که آن را به گزینهای عالی برای طعمدار کردن غذاها بدون افزودن چربی یا قند اضافه تبدیل کرده است. توانایی سماق در تحریک اشتها و بهبود هضم نیز آن را به ادویهای مفید برای ارتقاء سلامت گوارشی تبدیل کرده است.
از نظر کاربرد در آشپزی، سماق بسیار متنوع است و به شیوههای مختلفی استفاده میشود. معمولاً روی گوشتهای کبابی، ماهی و سبزیجات برشتهشده پاشیده میشود تا طعمی ترش و دلپذیر به آنها ببخشد. در سالادهای مدیترانهای و خاورمیانهای مانند فتوش، سماق برای تقویت طعم کلی بهکار میرود. همچنین میتوان آن را به سسها، مارینادها یا ترکیبهای ادویهای برای گوشت افزود تا درخشش مرکباتی به غذا بدهد. علاوه بر غذاهای شور، سماق گاهی برای ایجاد تعادل در شیرینی برخی دسرها یا نوشیدنیها نیز استفاده میشود. ترکیب طعم ترش، خواص سلامتی و جذابیت ظاهری، سماق را به ادویهای پرطرفدار و چندمنظوره در آشپزی جهانی تبدیل کرده است.